کاوه مدنی، استاد ایرانی که پیشتر از سوی نهادهای امنیتی به جاسوسی متهم شده بود، جایزه معتبر آب استکهلم را دریافت کرد؛ جایزهای که به دلیل ترکیب پژوهش علمی، سیاستگذاری و فعالیت بینالمللی به او اعطا شده است.پرفسور کاوه مدنی، پژوهشگر ایرانی حوزه مدیریت منابع آب که سالها پیش در ایران بازداشت و به همکاری با سرویسهای اطلاعاتی خارجی متهم شده بود، در تبعید موفق شد جایزه معتبر “آب استکهلم” که به “نوبل آب” معروف است را دریافت کند؛ جایزهای جهانی که به دلیل نقش او در توسعه رویکردهای نوین مدیریت آب و پیوند دادن علم با سیاستگذاری به او اعطا شده است.
مدنی که اکنون در خارج از ایران فعالیت میکند، گفته این جایزه برای او همزمان دلگرمکننده و تلخ است، زیرا نمیداند مردم داخل ایران حتی از این موفقیت مطلع خواهند شد یا نه.
او حدود هشت سال پیش توسط سپاه پاسداران بازداشت و در بازجوییها به همکاری با سازمانهایی مانند سیا، امآی۶ و موساد متهم شده بود. این اتهامات در حالی مطرح شد که او بهعنوان یک متخصص محیط زیست برای همکاری با دولت ایران به کشور بازگشته بود.
نظریه “ورشکستگی آبی” و نقد مدیریت منابع
مدنی در حوزه مدیریت منابع آب بهدلیل طرح مفهوم “ورشکستگی آبی” شناخته میشود؛ مفهومی که بر این ایده تأکید دارد که بحران آب در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، صرفاً نتیجه تغییرات اقلیمی نیست، بلکه ناشی از سوءمدیریت و برداشت بیش از حد از منابع است.
او با استفاده از نظریه بازیها نشان داده است که بسیاری از مدلهای سنتی مدیریت آب، بهدلیل فرض همکاری کامل میان بازیگران، در عمل کارآمد نیستند.
تجربه بازداشت و فشارهای امنیتی
مدنیپس از بازگشت به ایران در سال ۲۰۱۷ برای همکاری با دولت، در بدو ورود بازداشت شد و تحت بازجویی قرار گرفت. او میگوید در آن دوره حتی مقامهای دولتی نیز از محل نگهداریاش اطلاع نداشتند.
در ادامه، فشارها علیه او افزایش یافت و برخی جریانهای تندرو فعالیتهای علمی او را بهعنوان “تخریب کشاورزی ایران” یا تلاش برای وابسته کردن کشور به واردات غذایی تعبیر کردند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
او گفته است در جریان این فشارها، به او برچسبهایی مانند “نفوذی”، “تروریست آبی” و حتی “بیوتروریست” زده شد.
با تشدید فشارها در سال ۲۰۱۸ و بازداشت گسترده فعالان محیطزیست، مدنی ایران را ترک کرد و در نهایت به فعالیت در خارج از کشور ادامه داد.
او اکنون ریاست مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل را بر عهده دارد و در سطح بینالمللی در حوزه سیاستگذاری آب فعالیت میکند.
بحران آب؛ مسئلهای فراتر از ایران
مدنی تأکید میکند بحران آب محدود به ایران نیست و شهرها و کشورهایی مانند کیپتاون، چنای و سائوپائولو نیز با وضعیت “روز صفر” یا نزدیک به آن مواجه شدهاند.
او همچنین هشدار داده است که حتی تغییرات سیاسی نیز بهتنهایی نمیتواند بحران آب را حل کند، زیرا در صورت تخلیه منابع، دیگر آبی برای مدیریت باقی نخواهد ماند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
به گفته این پژوهشگر، جنگهای اخیر در منطقه باعث شده توجه به بحرانهای محیطزیستی، از جمله کمبود آب، به حاشیه رانده شود.
او هشدار داده است حمله به تاسیسات انرژی میتواند با ایجاد باران اسیدی، آسیبهای بلندمدتی به خاک و منابع آب وارد کند.
مدنی در نهایت تأکید کرده است بحران آب یک تهدید مشترک جهانی است و فراتر از مرزهای سیاسی و نظامی قرار دارد؛ تهدیدی که بدون همکاری بینالمللی، راهحلی برای آن وجود نخواهد داشت.